Waarnemen versus Interpreteren

Leer een basisprincipe uit de Geweldloze Communicatie aan de hand van de verschillen tussen het denken en doen van de jakhals (resultaatgericht maar oordelend) en de giraf (relatiegericht en compassievol). In deze aflevering leg ik het verschil uit tussen Waarnemen en Interpreteren.

 

Transcript

Vandaag wil ik het met je hebben over het verschil tussen Waarnemen en Interpreteren.

Of eigenlijk bedoel ik, het verschil tussen een zuivere, zo puur mogelijke waarneming en een waarneming vermengd met een interpretatie of een analyse, een diagnose. Want het is niet heel zwart wit vaak, en ik wil ook vermijden om ze tegenover elkaar te zetten alsof de een goed of juist of correct is. En de ander hartstikke fout. Want dan ben ik weer vanuit mijn oordelend denken bezig. En dat is nu net het grote verschil tussen waarnemen en interpreteren. Wanneer ik een waarneming vermeng met een interpretatie, dan ben ik aan het denken over de situatie, ik heb een bepaalde perceptie, een oordeel erover gevormd. En die gedachten deel ik. Het nadeel van het delen van een oordeel is dat het een neutrale communicatie in de weg staat. Iemand anders kan namelijk een heel andere perceptie hebben. En voor je het weet ben je dan bezig met discussie, dingen rechtzetten, vergelijken, praten over hoe het hoort, hoe het klopt. Ofwel, het praten in waarnemingen vermengd met interpretaties, analyses, diagnoses, percepties en oordelen is een grote bron van pijn en afstand tussen mensen. Terwijl we allemaal volgens mij ontzettend verlangen naar verbondenheid juist. Het is dus de moeite waard om te oefenen met zuiverder waarnemen wanneer je uit die discussie wilt blijven en sneller naar de kern komen van wat je duidelijk wilt maken.

Een zuivere waarneming is wat je ervaart door je zintuigen en is nooit discussieerbaar, omdat het om de feiten gaat. Je geeft weer wat je ziet of hoort.

Ik zal het proberen te verduidelijken met een aantal voorbeelden. Voel eerst maar even of je het verschil kunt proeven tussen enkele zinnen. Bij welke van deze zinnen blijft je hart het meest openstaan? Het hoeft niet eens zo te zijn dat je blij wordt van wat ik je vertel, en je hoeft het ook niet met me eens te zijn. Maar bij welke van deze zinnen is er het meeste kans dat je bereid bent om in ieder geval verder met mij in gesprek te gaan?

Nou, stel je even voor dat je mijn puberkind bent, je komt net thuis van school en dan krijg je het volgende te horen:

  1. Zeg, je hebt gelogen over je cijfer voor wiskunde he!
  2. Wat je me vertelde over je cijfer is niet waar.
  3. Je zei dat je een 7 had voor wiskunde, maar volgens je rapport is het een 5.
  4. Ik zie op je rapport een 5 staan, en ik meen mij te herinneren dat je vertelde dat je een 7 had?

De eerste twee zinnen zijn heel duidelijk waarnemingen vermengd met een interpretatie. Ik oordeel dat je mij met opzet verkeerde informatie gaf. Ook heb ik het oordeel dat het rapport de waarheid is en wat jij zei niet klopte. En in de derde zin geef ik wel een waarneming van observeerbare feiten. Maar toch kan daar nog gemakkelijk discussie ontstaan, omdat het over een herinnering gaat. En met herinneringen is het natuurlijk heel goed mogelijk dat we de feiten anders onthouden hebt. Dus als je ook dat wilt erkennen helpt het om te zeggen: Ik herinner het met zo, en jij herinnert het je zo. Zo laat je iedereen in zijn waarde en kunnen er twee waarheden naast elkaar blijven bestaan.

Want uiteindelijk is dat natuurlijk wat meer verbinding brengt. Wanneer je kunt erkennen dat jij de waarheid niet in pacht hebt, maar dat een andere persoon het ook heel anders zou kunnen beleven, dan blijft er veel meer ruimte over om echt naar elkaar te luisteren. Oh, dus zo was het voor jou? Hm, interessant, want ik zie het toch echt anders, ben je bereid om te horen hoe het voor mij was?

Dus in plaats van in discussie en conflict te verzanden doordat je oordelen communiceert kun je de kans vergroten dat je echt gehoord gaat worden door het gesprek te starten met een objectieve waarneming. Zeker wanneer je iets aan wilt kaarten wat je dwars zit, of iets te vertellen hebt wat moeilijk is om te horen voor de ander. Je gesprekken starten met een waarneming dwingt je ook nog eens om heel specifiek en concreet te worden. Vaak zijn we geneigd in algemeenheden te praten of wat om de hete brei heen te draaien, zeker wanneer we een moeilijk gesprek aangaan. Maar door objectief waar te nemen word je duidelijker over wát het nu eigenlijk precies is dat je raakt, je leert ook je eigen triggers dus beter kennen. Genoeg voordelen dus, aan het oefenen in het scheiden van je waarneming en je interpretatie. Want hoewel we vaak heel erg goed zijn in onze gedachten, meningen en oordelen te verwoorden… Gek genoeg zijn we ons van de objectieve waarneming vaak amper bewust.

Een oefening in Zuiver Waarnemen:

  1. Denk aan iemand die zich op een manier gedraagt, die afbreuk doet aan je leven. Iemand aan wie je je ergert, je kind dat niet wil luisteren, je partner die zo’n sloddervos is.
  2. Schrijf een recente situatie op en benoem het specifieke gedrag. Het kan gaan om wat iemand doet, zegt, of niet zegt.
  3. Voel ook wat dat doet in je lichaam (spanning? waar?)
  4. Kijk vervolgens (of vraag een ander) of je een interpretatie van het gedrag hebt opgeschreven.

Hiermee oefen je jezelf niet alleen in het scheiden van de waarneming van mogelijke interpretaties, je leert ook voelen aan je lichaam of je soms in een oordelende modus verkeert. Van daaruit is het nog maar een kleine stap om bewust je intentie terug te brengen naar het willen verbinden met de ander.

In mijn volgende video komt weer een ander verschil tussen jakhals versus giraf denken en doen aan bod, met voorbeelden uit het dagdagelijkse leven en natuurlijk tips en oefeningen om zelf mee aan de slag te gaan.

Bedankt voor het kijken. Tot de volgende keer!

Meer lezen?

Geef een reactie

X

Paswoord vergeten?

Word lid

Nieuw paswoord aanvragen
Geef je e-mail adres in. Een nieuw paswoord wordt naar je mailbox gestuurd.