Zelfverantwoording

iStock_000011612569ReleaseButterfly
Taking personal accountability is a beautiful thing because it gives us complete control of our destinies.

          ~ Heather Schuck, The Working Mom Manifesto

 

Heb je weleens één van deze zinnen uitgesproken of een variant hierop?

  • Ik word er verdrietig van als je je broertje slaat.
  • Ik voel me slecht doordat mijn baby niet doorslaapt.
  • Mijn zoontje maakt me zo kwaad met zijn gedrag.
  • Ik word bedroefd van dit druilerige weer.
  • Regenbogen maken mij blij!
  • Door jou voel ik me heel speciaal.

In onze taal en cultuur zijn wij getraind om te denken dat onze gevoelens worden veroorzaakt door zaken die zich buiten ons afspelen. We groeien allemaal op met het idee dat we een ander iets kunnen laten voelen of dat wij ons op een bepaalde manier voelen door wat een ander deed. Dit zit ook helemaal in ons taalgebruik verweven waardoor we vaak onbewust de ander gaan manipuleren met onze gevoelens: “Ik voel me ongerust want jij…”, “Je maakt me verdrietig als je…”. Hele grammaticaal correcte zinnen, dus ze klinken ook niet raar in onze oren.

Toch is er iets raars aan de hand met deze zinsconstructies (Ik voel omdat jij…). Wetende dat onze gevoelens ons wijzen op onze (on)vervulde behoeften is het niet logisch dat wat iemand doet of zegt werkelijk kan zorgen dat ik mij op een bepaalde manier voel. Het is dan correcter om te zeggen dat gevoelens alleen kunnen worden veroorzaakt door die behoeften ofwel door onze eigen gedachten (een gedachte is een tragische uiting van een onvervulde behoefte). Wat een ander doet of zegt kan wel de aanleiding zijn van jouw gevoel, maar die wordt getriggerd doordat een belangrijke behoefte van jou onvervuld is. Deze onvervulde behoefte zorgt in jouw lichaam voor een onprettig gevoel. Dit kun je niet voorkomen, het is een natuurlijke reactie die hoort bij ons overlevingsinstinct. Als je behoefte aan voeding niet is vervuld krijg je honger. Als je behoefte aan warmte niet is vervuld dan krijg je het koud. De gevoelens zijn niet meer dan een signaal van (on)vervulde behoeften. Helaas vormen wij vaak ook nog allerlei gedachten en oordelen over een situatie, zeker wanneer we een onprettig gevoel ervaren. We slaan aan het interpreteren. Bijvoorbeeld dat het echt helemaal niet OK is om je nou alweer zo te voelen, en dat dit komt door wat je kind deed. En dat je kind dat helemaal niet had mogen doen. En voor je het weet ben je boos, verontwaardigd of geirriteerd. En waarschijnlijk probeer je dan de situatie op te lossen door te proberen je kind te veranderen. En ga je ook weer manipuleren met je gevoel, de schuld geven en beschamen: “Ik voel me boos als je dat doet…”.

Het goede nieuws is dus dat wanneer je kunt veranderen hoe je denkt over de situatie, je ook kunt veranderen hoe je jezelf daarover voelt. Wanneer je jezelf gaat realiseren dat die boosheid, verontwaardiging of irritatie niet komt door wat je kind deed maar door je eigen gedachten erover, kun je de verantwoording gaan nemen voor je eigen gevoelens. Hoe doe je dit nu eigenlijk?

Erkennen van je behoeften
Met het nemen van verantwoordelijkheid voor je gevoelens bedoel ik vooral dat je onderkent wat er aan je gevoelens ten grondslag ligt. Dat je gaat erkennen dat het je eigen behoeften, verwachtingen en keuzes zijn die maken dat een gebeurtenis een bepaald gevoel oproept. Niet wat je kind zegt of doet.

Wat heb je nodig? Wat mis je? Waar verlang je naar? Misschien mis je orde of samenwerking door wat je kind deed? Of heb je behoefte aan rust en voel je je daarom moe en overweldigd? Door je bewust te zijn van je eigen gevoelens en behoeften ontstaat inzicht in wat er bij jou zelf speelt. Dat maakt weer dat je de ruimte krijgt om ook naar de behoeften en gevoelens van je kind te kijken. Of om eerlijk te uiten waardoor je jezelf onprettig voelt, zónder daarbij je kind daarvan de schuld te geven. En daarbij koppel je dan je gevoel niet aan de gebeurtenis, de situatie, de aanleiding, hetgeen je kind deed of je interpretatie daarvan. Je koppelt je gevoel aan je behoefte. Door op deze manier je behoeften te erkennen neem je de verantwoording voor je eigen gevoel.

In plaats van: “Ik voel mij geirriteerd omdat jij niet wil gaan slapen!” zeg je dan dus iets als: “Ik voel mij ontmoedigd omdat ik verlang naar rust en een momentje ongestoord met papa. Ik denk dat jij nog geen zin hebt om naar bed te gaan, klopt dat? Wil je meedenken hoe we dit op gaan lossen?”

Tip:
Wil je ook oefenen met persoonlijk leiderschap en meer verantwoording gaan nemen voor je eigen gevoelens? Let dan scherp op uitspraken die je doet waarbij je de oorzaak van je gevoel buiten jezelf legt. Wanneer je merkt dat je jouw gevoel wijt aan iets wat je kind doet, stop dan even. Adem diep en ga op zoek naar je behoefte. Erken deze door als volgt te formuleren: “Ik voel me… omdat ik behoefte heb aan…”.

Meer over persoonlijk leiderschap:

Ik ben erg benieuwd of je wat aan deze tip hebt. Leg je vaak de verantwoording voor jouw ervaring buiten jezelf? Of was je jezelf al erg bewust van de onduidelijke grenzen en emotionele verstrengeling die er is wanneer iemand geen verantwoording neemt voor zijn gevoelens? Ik hoor graag van je, je kunt hieronder (⇓) je reactie kwijt.

2 gedachten over “Zelfverantwoording

  • Deze “herinnering” komt op een goed moment, dank je!
    Als sochtends om 5:15 een kind roept omdat t moet plassen. En ik mijn bed uit kom en mee ga. Dan verlang ik ernaar om verder de dutten en t liefst slapen.. met een kind wat uit zijn plaat gaat en boos loopt te trappen en te roepen in zijn bed omdat hij 60 liever 90min te lang vindt (om nog verder te slapen iig rustig / stil doen) dan is het heeeeeeeel moeilijk om tot 10 te tellen en rustig te formuleren wat mijn behoefte is. Zeker als daar niet ? Naar geluisterd wordt.
    Ik heb echt meer slaap en zeker rust nodig en t andere kind in huis ook..

    • Ha fijn, ik denk een behoefte aan inspiratie te herkennen, verbonden blijven met de intentie (waar deed ik dit ook eigenlijk weer voor?). Als je zegt dat je graag slaap en rust wil voor iedereen op dat tijdstip, voel je je dan bezorgd omdat je graag scherp wilt zijn de volgende dag? Behoefte aan veiligheid, dat je een beetje harmonieus de dag doorkomt? En ik ben benieuwd welke behoefte er zo schreeuwde om aandacht dat je kind in reptielenreacties schoot.

Geef een reactie

X

Paswoord vergeten?

Word lid

Nieuw paswoord aanvragen
Geef je e-mail adres in. Een nieuw paswoord wordt naar je mailbox gestuurd.